ࡱ> %`bjbj"x"x.@@u4Dz!  $0"h$ ] 4!     mj J!0z! Z%k Z% Z%  & 2u { z!D\$\ 0nsan Haklar1 ve Temel zgrlklerinin Korunmas1na 0li_kin Szle_me (Avrupa 0nsan Haklar1 Szle_mesi) 11. Protokol ile dei_tirilen ve yeniden dzenlenen szle_me metni (yrrle giri_ tarihi 1 Kas1m 1998) 0NSAN HAKLARININ VE TEMEL ZGRLKLER0N0N KORUNMASINA 0L0^K0N SZLE^ME Roma, 4.XI.1950 A_a1da imzas1 bulunan Avrupa Konseyi yesi hkmetler, Birle_mi_ Milletler Genel Kurulu taraf1ndan 10 Aral1k 1948 de ilan edilen 0nsan Haklar1 Evrensel Bildirisi ni, Bu Bildiri nin, metninde a1klanan haklar1n her yerde ve etkin olarak tan1nmas1n1 ve uygulanmas1n1 salamay1 hedef ald11n1, Avrupa Konseyi nin amac1n1n, yeleri aras1nda daha s1k1 bir birlik kurmak olduunu ve insan haklar1 ile temel zgrlklerinin korunmas1 ve geli_tirilmesinin bu amaca ula_ma yollar1ndan birini olu_turduunu gz nne alarak, Dnyada bar1_ ve adaletin as1l temelini olu_turan ve salan1p korunabilmesi, her _eyden nce, bir yandan da insan haklar1 konusunda ortak bir anlay1_ ve ortakl1a sayg1 esas1na bal1 olan bu temel zgrlklere derin inanlar1n1 bir daha tekrarlayarak, Ayn1 inanc1 ta_1yan ve siyasal gelenekler, idealler, zgrlklere sayg1 ve hukukun stnl konular1nda ortak bir miras1 payla_an Avrupa devletlerinin hkmetleri s1fat1yla, Evrensel Bildiri de yer alan baz1 haklar1n ortak gvenceye balanmas1n1 salama yolunda ilk ad1mlar1 atmay1 kararla_t1rarak; A_a1daki hususlarda anla_m1_lard1r: Madde 1 0nsan Haklar1na sayg1 ykmll Yksek Szle_meci Taraflar, kendi yetki alanlar1 iinde bulunan herkese bu Szle_me nin birinci blmnde a1klanan hak ve zgrlkleri tan1rlar. BLM I Haklar ve zgrlkler Madde 2 Ya_ama hakk1 1. Herkesin ya_am hakk1 yasan1n korumas1 alt1ndad1r. Yasan1n lm cezas1 ile cezaland1rd11 bir sutan dolay1 hakk1nda mahkemece hkmedilen bu cezan1n yerine getirilmesi d1_1nda hi kimse kasten ldrlemez. 2. ldrme, a_a1daki durumlardan birinde kuvvete ba_vurman1n kesin zorunluluk haline gelmesi sonucunda meydana gelmi_se, bu maddenin ihlali suretiyle yap1lm1_ say1lmaz: a) Bir kimsenin yasad1_1 _iddete kar_1 korunmas1 iin; b) Usulne uygun olarak yakalamak iin veya usulne uygun olarak tutuklu bulunan bir ki_inin kamas1n1 nlemek iin; c) Ayaklanma veya isyan1n, yasaya uygun olarak bast1r1lmas1 iin. Madde 3 0_kence yasa1 Hi kimse i_kenceye, insanl1k d1_1 ya da onur k1r1c1 ceza veya i_lemlere tabi tutulamaz. Madde 4 Klelik ve zorla al1_t1rma yasa1 1. Hi kimse kle ve kul halinde tutulamaz. 2. Hi kimse zorla al1_t1r1lamaz ve zorunlu al1_maya tabi tutulamaz. 3. A_a1daki haller bu maddede sz geen  zorla al1_t1rma veya zorunlu al1_ma dan say1lmazlar: a) Bu Szle_me nin 5. maddesinde ngrlen ko_ullar alt1nda tutuklu bulunan kimseden tutukluluu veya _artl1 sal1verilmesi sresince olaan olarak yap1lmas1 istenen al1_ma; b) Askeri nitelikte bir hizmet veya inanlar1 gereince askerlik grevini yapmaktan ka1nan kimselerin durumunu me_ru sayan lkelerde bu inanca sahip kimselere zorunlu askerlik yerine grdrlecek ba_ka bir hizmet; c) Toplumun hayat veya refah1n1 tehdit eden kriz ve afet hallerinde istenecek her hizmet; d) Normal yurtta_l1k ykmllkleri kapsam1na giren her trl al1_ma veya hizmet. Madde 5 zgrlk ve gvenlik hakk1 1. Herkesin ki_i zgrlne ve gvenliine hakk1 vard1r. A_a1da belirtilen haller ve yasada belirlenen yollar d1_1nda hi kimse zgrlnden yoksun b1rak1lamaz. a) Ki_inin yetkili mahkeme taraf1ndan mahkum edilmesi zerine usulne uygun olarak hapsedilmesi; b) Bir mahkeme taraf1ndan, yasaya uygun olarak, verilen bir karara riayetsizlikten dolay1 veya yasan1n koyduu bir ykmlln yerine getirilmesini salamak iin usulne uygun olarak yakalanmas1 veya tutulu durumda bulundurulmas1; c) Bir su i_ledii hakk1nda geerli _phe bulunan veya su i_lemesine ya da suu i_ledikten sonra kamas1na engel olmak zorunluluu inanc1n1 douran makul nedenlerin bulunmas1 dolay1s1yla, bir kimsenin yetkili merci nne 1kar1lmak zere yakalanmas1 ve tutulu durumda bulundurulmas1; d) Bir kn gzetim alt1nda eitimi iin usulne uygun olarak verilmi_ bir karar gerei tutulu durumda bulundurulmas1 veya kendisinin yetkili merci nne 1kar1lmas1 iin usulne uygun olarak tutulu durumda bulundurulmas1; e) Bula_1c1 hastal1k yayabilecek bir kimsenin, bir ak1l hastas1n1n, bir alkoliin, uyu_turucu madde ba1ml1s1 bir ki_inin veya bir serserinin usulne uygun olarak tutulu durumda bulundurulmas1; f) Bir ki_inin usulne ayk1r1 surette lkeye girmekten al1 konmas1n1 veya kendisi hakk1nda s1n1r d1_1 etme ya da geriverme i_leminin yrtlmekte olmas1 nedeniyle usulne uygun olarak yakalanmas1 veya tutulu durumda bulundurulmas1; 2. Yakalanan her ki_iye, yakalama nedenleri ve kendisine yneltilen her trl sulama en k1sa zamanda ve anlad11 bir dille bildirilir. 3. Bu maddenin 1.c f1kras1nda ngrlen ko_ullara uyar1nca yakalanan veya tutulu durumda bulunan herkes hemen bir yarg1 veya adli grev yapmaya yasayla yetkili k1l1nm1_ dier bir grevli nne 1kar1l1r; kendisinin makul bir sre iinde yarg1lanmaya veya adli kovu_turma s1ras1nda serbest b1rak1lmaya hakk1 vard1r. Sal1verilme, ilgilinin duru_mada haz1r bulunmas1n1 salayacak bir teminata balanabilir. 4. Yakalama veya tutuklu durumda bulunma nedeniyle zgrlnden yoksun k1l1nan herkes, zgrlk k1s1tlamas1n1n yasaya uygunluu hakk1nda k1sa bir sre iinde karar vermesi ve yasaya ayk1r1 grlmesi halinde kendisini serbest b1rakmas1 iin bir mahkemeye ba_vurma hakk1na sahiptir. 5. Bu madde hkmlerine ayk1r1 olarak yap1lm1_ bir yakalama veya tutulu kalma i_leminin maduru olan herkesin tazminat istemeye hakk1 vard1r. Madde 6 Adil yarg1lanma hakk1 1. Herkes, gerek medeni hak ve ykmllkleriyle ilgili nizalar, gerek cezai alanda kendisine yneltilen sulamalar konusunda karar verecek olan, yasayla kurulmu_ ba1ms1z ve tarafs1z bir mahkeme taraf1ndan davas1n1n makul bir sre iinde, hakkaniyete uygun ve a1k olarak grlmesini istemek hakk1na sahiptir. Hkm a1k oturumda verilir; ancak, demokratik bir toplumda genel ahlak, kamu dzeni ve ulusal gvenlik yarar1na, kklerin korunmas1 veya davaya taraf olanlar1n zel hayatlar1n1n gizlilii gerektirdiinde, veya davan1n a1k oturumda grlmesinin adaletin selametine zarar verebilecei baz1 zel durumlarda, mahkemenin zorunlu grecei lde, duru_malar dava sresince tamamen veya k1smen bas1na ve dinleyicilere kapal1 olarak srdrlebilir. 2. Bir su ile itham edilen herkes, sululuu yasal olarak sabit oluncaya kadar susuz say1l1r. 3. Her san1k en az1ndan a_a1daki haklara sahiptir: a) Kendisine yneltilen sulaman1n nitelii ve nedeninden en k1sa zamanda, anlad11 bir dille ve ayr1nt1l1 olarak haberdar edilmek; b) Savunmas1n1 haz1rlamak iin gerekli zamana ve kolayl1klara sahip olmak; c) Kendi kendini savunmak veya kendi seecei bir savunmac1n1n yard1m1ndan yararlanmak ve eer savunmac1 tutmak iin mali olanaklardan yoksun bulunuyor ve adaletin selameti gerektiriyorsa, mahkemece grevlendirilecek bir avukat1n para demeksizin yard1m1ndan yararlanabilmek; d) 0ddia tan1klar1n1 sorguya ekmek veya ektirmek, savunma tan1klar1n1n da iddia tan1klar1yla ayn1 ko_ullar alt1nda a1r1lmas1n1n ve dinlenmesinin salanmas1n1 istemek; e) Duru_mada kullan1lan dili anlama d1_1 veya konu_ma d1_1 takdirde bir tercman1n yard1m1ndan para demeksizin yararlanmak. Madde 7 Cezalar1n yasall11 1. Hi kimse, i_lendii zaman ulusal ve uluslararas1 hukuka gre bir su say1lmayan bir fiil veya ihmalden dolay1 mahkum edilemez. Yine hi kimseye, suun i_lendii s1rada uygulanabilecek olan cezadan daha a1r bir ceza verilemez. 2. Bu madde, i_lendii zaman uygar uluslar taraf1ndan tan1nan genel hukuk ilkelerine gre su say1lan bir fiil veya ihmal ile sulanan bir kimsenin yarg1lanmas1na ve cezaland1r1lmas1na engel deildir. Madde 8 zel hayat1n ve aile hayat1n1n korunmas1 1. Herkes zel ve aile hayat1na, konutuna ve haberle_mesine sayg1 gsterilmesi hakk1na sahiptir. 2. Bu hakk1n kullan1lmas1na bir kamu otoritesinin mdahalesi, ancak ulusal gvenlik, kamu emniyeti, lkenin ekonomik refah1, dirlik ve dzenin korunmas1, su i_lenmesinin nlenmesi, sal11n veya ahlak1n veya ba_kalar1n1n hak ve zgrlklerinin korunmas1 iin, demokratik bir toplumda, zorunlu olan lde ve yasayla ngrlm_ olmak ko_uluyla sz konusu olabilir. Madde 9 D_nce, vicdan ve din zgrl 1. Herkes d_nce, vicdan ve din zgrlne sahiptir. Bu hak, din veya inan dei_tirme zgrl ile tek ba_1na veya topluca, a1ka veya zel tarzda ibadet, retim, uygulama ve ayin yapmak suretiyle dinini veya inanc1n1 a1klama zgrln de ierir. 2. Din veya inanc1n1 a1klama zgrl, ancak kamu gvenliinin, kamu dzenin, genel sal11n veya ahlak1n, ya da ba_kalar1n1n hak ve zgrlklerinin korunmas1 iin demokratik bir toplumda zorunlu tedbirlerle ve yasayla s1n1rlanabilir. Madde 10 0fade zgrl 1. Herkes gr_lerini a1klama ve anlat1m zgrlne sahiptir. Bu hak, kanaat zgrl ile kamu otoritelerinin mdahalesi ve lke s1n1rlar1 sz konusu olmaks1z1n haber veya fikir almak ve vermek zgrln de ierir. Bu madde, devletlerin radyo, televizyon ve sinema i_letmelerini bir izin rejimine bal1 tutmalar1na engel deildir. 2. Kullan1lmas1 grev ve sorumluluk ykleyen bu zgrlkler, demokratik bir toplumda, zorunlu tedbirler niteliinde olarak, ulusal gvenliin, toprak btnlnn veya kamu emniyetinin korunmas1, kamu dzeninin salanmas1 ve su i_lenmesinin nlenmesi, sal11n veya ahlak1n, ba_kalar1n1n _hret ve haklar1n1n korunmas1, veya yarg1 gcnn otorite ve tarafs1zl11n1n salanmas1 iin yasayla ngrlen baz1 biim ko_ullar1na, s1n1rlamalara ve yapt1r1mlara balanabilir. Madde 11 Dernek kurma ve toplant1 zgrl 1. Herkes asayi_i bozmayan toplant1lar yapmak, demek kurmak, ayr1ca 1karlar1n1 korumak iin ba_kalar1yla birlikte sendikalar kurmak ve sendikalara kat1lmak haklar1na sahiptir. 2. Bu haklar1n kullan1lmas1, demokratik bir toplumda, zorunlu tedbirler niteliinde olarak, ulusal gvenliin, kamu emniyetinin korunmas1, kamu dzeninin salanmas1 ve su i_lenmesinin nlenmesi, sal11n veya ahlak1n veya ba_kalar1n1n hak ve zgrlklerinin korunmas1 amalar1yla ve ancak yasayla s1n1rlanabilir. Bu madde, bu haklar1n kullan1lmas1nda silahl1 kuvvetler, kolluk mensuplar1 veya devletin idare mekanizmas1nda grevli olanlar hakk1nda me_ru s1n1rlamalar konmas1na engel deildir. Madde 12 Evlenme hakk1 Evlenme a1na gelen erkek ve kad1n, bu hakk1n kullan1lmas1n1 dzenleyen ulusal yasalar uyar1nca evlenmek ve aile kurmak hakk1na sahiptir. Madde 13 Etkili ba_vuru hakk1 Bu Szle_me de tan1nm1_ olan hak ve zgrlkleri ihlal edilen herkes, ihlal fiili resmi grev yapan kimseler taraf1ndan bu s1fatlar1na dayan1larak yap1lm1_ da olsa, ulusal bir makama etkili bir ba_vuru yapabilme hakk1na sahiptir. Madde 14 Ay1r1mc1l1k yasa1 Bu Szle_mede tan1nan hak ve zgrlklerden yararlanma, cinsiyet, 1rk, renk, dil, din, siyasal veya dier kanaatler, ulusal veya sosyal kken, ulusal bir az1nl1a mensupluk, servet, doum veya herhangi ba_ka bir durum bak1m1ndan hibir ay1r1mc1l1k yap1lmadan salan1r. Madde 15 Olaanst hallerde ask1ya alma 1. Sava_ veya ulusun varl11n1 tehdit eden ba_ka bir genel tehlike halinde her Yksek Szle_meci Taraf, ancak durumun gerektirdii lde ve uluslararas1 hukuktan doan ba_ka ykmllklere ters d_memek ko_uluyla bu Szle_mede ngrlen ykmllklere ayk1r1 tedbirler alabilir. 2. Yukar1daki hkm, me_ru sava_ fiilleri sonucunda meydana gelen lm hali d1_1nda, 2. madde ile 3. ve 4. maddeler (f1kra 1) ve 7. maddeyi hibir suretle ihlale mezun k1lmaz. 3. Bu maddeye gre ayk1r1 tedbirler alma hakk1n1 kullanan her Yksek Szle_meci Taraf, al1nan tedbirler ve bunlar1 gerektiren nedenler hakk1nda Avrupa Konseyi Genel Sekreteri ne tam bilgi verir. Bu Yksek Szle_meci Taraf, sz geen tedbirlerin yrrlkten kalkt11 tarihi de Avrupa Konseyi Genel Sekreteri ne bildirir. Madde 16 Yabanc1lar1n siyasal etkinliklerinin k1s1tlanmas1 10, 11 ve 14. maddelerin hibir hkm, Yksek Szle_meci Taraflar1n yabanc1lar1n siyasal etkinliklerini s1n1rlamalar1na engel say1lmaz. Madde 17 Haklar1n ktye kullan1m1n1n yasaklanmas1 Bu Szle_me hkmlerinden hibiri, bir devlete, toplulua veya ki_iye, Szle_me de tan1nan hak ve zgrlklerin yok edilmesine veya burada ngrldnden daha geni_ lde s1n1rlamalara urat1lmas1na ynelik bir etkinlie giri_me ya da eylemde bulunma hakk1n1 salar biimde yorumlanamaz. Madde 18 Haklar1n k1s1tlanmas1n1n s1n1rlar1 Bu Szle_menin hkmleri gereince, sz edilen hak ve zgrlklere getirilen s1n1rlamalar ancak ngrlen amalar iin uygulanabilir. BLM II Avrupa 0nsan Haklar1 Mahkemesi Madde 19 Mahkeme'nin kurulu_u Bu Szle_me ve protokollar1na, Yksek Szle_meci Taraflarca kabul edilen ykmllklere uyulmas1n1 salamak iin; a_a1da  Mahkeme olarak an1lacak bir Avrupa 0nsan Haklar1 Mahkemesi kurulur. Mahkeme devaml1 grev yapar. Madde 20 Yarg1 say1s1 Mahkeme, Yksek Szle_meci Taraflar say1s1na e_it say1da yarg1tan olu_ur. Madde 21 Grev iin aranan ko_ullar 1. Yarg1lar stn ahlaki vas1flara ve yksek bir hukuki greve atanmak iin gerekli niteliklere sahip veya ehliyetleriyle tan1nm1_ hukuku olmal1d1rlar. 2. Yarg1lar Mahkemeye kendi adlar1na kat1l1rlar. 3. Grev sreleri ierisinde, yarg1lar ba1ms1zl1klar1, tarafs1zl1klar1 ve daimi grevin gerekleri ile bada_mayan herhangi bir grev stlenemezler; bu f1kran1n uygulanmas1ndan doan sorunlar Mahkeme taraf1ndan karara balan1r. Madde 22 Yarg1lar1n seimi 1. Yarg1lar, her Yksek Szle_meci Taraf iin, o Yksek Szle_meci Taraf taraf1ndan gsterilen ve aday ieren bir liste zerinden Parlamenterler Meclisi taraf1ndan oy okluu ile seilirler. 2. Yeni Yksek Szle_meci Taraflar1n bu Szle_me ye kat1lmalar1 halinde Mahkeme yi tamamlamak ve bo_alan yelikleri doldurmak iin ayn1 usul izlenir. Madde 23 Grev sreleri 1. Yarg1lar alt1 y1l iin seilirler. Tekrar seilmeleri mmkndr. Bununla beraber ilk seilen yarg1lardan yar1s1n1n grev sresi y1l sonunda sona erecektir. 2. 0lk y1ll1k srenin sonunda grevleri sona erecek olan yeler, ilk seimlerin yap1lmas1ndan hemen sonra, Avrupa Konseyi Genel Sekreteri taraf1ndan kura ekmek suretiyle saptan1r. 3. Yarg1lar1n imkan lsnde yar1s1n1n her y1lda bir yenilenmesini salamak iin, Parlamenterler Meclisi bir sonraki seime gemeden nce seilecek yarg1lardan bir veya birka1n1n grev sresinin veya srelerinin y1ldan az veya dokuz y1ldan ok olmamak _art1 ile, alt1 y1l d1_1nda bir sre olmas1na karar verebilir. 4. Birden fazla yenin grev sresinin sz konusu olduu durumlarda ve Parlamenterler Meclisi nin yukar1daki f1kray1 uygulamas1 halinde, grev srelerinin yelere da1l1m1, Genel Sekreter in, seimden hemen sonra yapaca1 kura sonucu belirlenir. 5.df6 8 T  2 4 R V  $f *>@D*.!!!!!!8-<-J.N.v1z133444555::;;vBBBBBBDDF*F.F~F hUhBKhU5B*\phhUhBKB*phhUhBK5B*\phT T V f`h,@!!!$dd[$\$a$gdBK$a$gdBK dd[$\$gdBKgdBK!445tBvBBFFF&J(J|J`NbNNTTFUZZZ[[\]].^P`$dd[$\$a$gdBK~FFFDGHG(J6J:JzJ|JJ~LLbNrNvNNNN8QdfffgVhXhh kkhk~llllmnnoooo^s`ssVvXvv$dd[$\$a$gdBK"u&uXvhvlvvvvwwFyJy{{}}Œ(,(TdhPRV  ̛ܛ.ԝZ\`vRV"26Z $HPRVگޯUhUhBKB*phhUhBK5B*\phZ Grev sresi bitmemi_ bir yarg1c1n yerine seilen yarg1, selefinin grev sresini tamamlar. 6. Yarg1lar1n grev sreleri 70 ya_1nda sona erer. 7. Yarg1lar, yerlerine ba_kas1 seilinceye kadar grev yaparlar. Yerlerine ba_kas1 seildikten sonra da kendilerine havale edilmi_ olan davalara bakmaya devam ederler. Madde 24 Grevden al1nma Bir yarg1 ancak, art1k gerekli ko_ullar1 ta_1ma d1_1na ili_kin dier yarg1lar1n te iki ounluk ile alacaklar1 kararla grevden al1nabilir. Madde 25 Yaz1 0_leri ve hukukular Mahkeme de, grev ve kuruluu Mahkeme itznde belirlenen bir Yaz1 0_leri bulunur. Mahkeme ye yaz1 i_lerinde grevli hukukular yard1m eder. Madde 26 Mahkeme'nin genel kurul halinde toplanmas1 Genel Kurul halinde toplanan Mahkeme, a) y1ll1k bir sre iin Ba_kan1n1 ve bir veya iki Ba_kan Yard1mc1s1n1 seer, bunlar1n tekrar seilmeleri mmkndr; b) belirli sreler iin Daireler kurar; c) Mahkeme, Dairelerinin ba_kanlar1n1 seer, bunlar1n tekrar seilmeleri mmkndr; d) Mahkeme itzn kabul eder; e) Yaz1 i_leri Mdr ve bir veya birden fazla Mdr Yard1mc1s1 seer. Madde 27 Komite, Daireler ve Byk Daire 1. Mahkeme, nne gelen ba_vurular1 incelemek zere yarg1l1 Komiteler, yedi yarg1l1 Daireler ve onyedi yarg1l1 bir Byk Daire _eklinde toplan1r. Mahkemenin Daireleri belirli bir sre iin Komiteleri olu_turur. 2. Ba_vuruya konu olan Taraf Devlet ad1na seilmi_ yarg1 Daire ve Byk Dairede vazifeten yer al1r; bu yarg1c1n yokluunda veya kat1lmas1 mmkn olmayan durumlarda, an1lan Devletin belirleyecei bir ki_i yarg1 s1fat1yla Daire ve Byk Dairede yer al1r. 3. Byk Daire ayr1ca Mahkeme Ba_kan1, Ba_kan Yard1mc1lar1, Daire Ba_kanlar1 ve Mahkeme itzne gre seilecek dier yarg1lardan olu_ur. 43. madde uyar1nca Byk Daireye sevk edilen ba_vurular1n incelenmesi s1ras1nda, Daire Ba_kan1 ve ba_vuruda konu edilen Devletin yarg1c1 d1_1nda, bu karar1 veren Daire yarg1lar1 Byk Dairede yer alamazlar. Madde 28 Komitelerin kabul edilemezlik kararlar1 Bir Komite, 34. madde uyar1nca yap1lan ki_isel ba_vurunun, daha fazla incelemeyi gerektirmedii hallerde, oybirlii ile kabul edilemezliine veya kay1ttan d_rlmesine karar verebilir. Bu karar kesindir. Madde 29 Dairelerin kabul edilebilirlik ve esasa ili_kin kararlar1 1. 28. madde erevesinde karar verilmedii takdirde, bir Daire, 34. madde uyar1nca yap1lan ki_isel ba_vurular1n kabul edilebilirlii ve esas1 hakk1nda karar verir. 2. Bir Daire, 33. madde uyar1nca yap1lan devlet ba_vurular1n1n kabul edilebilirlii ve esas1 hakk1nda karar verir. 3. Mahkeme nin istisnai hallerde, aksine kararlar1 hari, kabul edilebilirlik konusundaki kararlar1 ayr1 olarak al1n1r. Madde 30 Yarg1lanman1n Byk Daireye gnderilmesi Daire nnde grlen dava, i_bu Szle_menin ve protokollar1n1n yorumu konusunda ciddi sorunlar douruyorsa ya da sorunun zm Mahkeme taraf1ndan nceden verilmi_ bir karar ile eli_kili olacak ise, Daire, hkm vermedii sre ierisinde, taraflar itiraz etmedike, yarg1 yetkisinden Byk Daire lehine vazgeebilir. Madde 31 Byk Dairenin yetkileri Byk Daire, 1. Daireler taraf1ndan 30. madde uyar1nca kendisine gnderilen veya 43. madde uyar1nca nne gelen, 33. veya 34. maddeler uyar1nca yap1lan ba_vurular1 ve, 2. 47. maddede ngrlen gr_ bildirme taleplerini inceler. Madde 32 Mahkeme'nin yarg1 yetkisi 1. Mahkeme nin yarg1 yetkisi, 33., 34. ve 37. maddeler uyar1nca kendisine intikal eden, i_bu Szle_menin ve protokollar1n1n yorumu ve uygulanmas1na ili_kin tm konular1 kapsar. 2. Mahkeme nin yarg1 yetkisinin olup olma d1_1 hakk1nda ihtilaf durumunda, karar Mahkemeye aittir. Madde 33 Devlet ba_vurular1 Her Yksek Szle_meci Taraf i_bu Szle_me ve protokollar1 hkmlerine vaki ve kendisinin dier Yksek Szle_meci Tarafa isnat edilebileceine kanaat getirdii herhangi bir ihlalden dolay1 Mahkeme ye ba_vurabilir. Madde 34 Ki_isel ba_vurular 0_bu Szle_me ve Protokollar1nda tan1nan haklar1n Yksek Szle_meci Taraflardan biri taraf1ndan ihlalinden zarar grd iddias1nda bulunan her gerek ki_i, hkmet d1_1 her kurulu_ veya ki_i gruplar1 Mahkeme ye ba_vurabilir. Yksek Szle_meci Taraflar bu hakk1n etkin bir _ekilde kullan1lmas1na hibir suretle engel olmamay1 taahht ederler. Madde 35 Kabul edilebilirlik ko_ullar1 1. Uluslararas1 Hukukun genel olarak kabul edilen prensiplerine gre, ancak i hukuk yollar1n1n tketilmesinden sonra ve kesin karardan itibaren alt1 ayl1k sre iinde Mahkeme ye ba_vurulabilir. 2. Mahkeme, 34. madde uyar1nca sunulan herhangi bir ki_isel ba_vuruyu a_a1daki hallerde kabul etmez: a) Ba_vuru imzas1z ise veya; b) Ba_vuru Mahkeme taraf1ndan daha nce incelenmi_ veya uluslararas1 dier bir soru_turma veya zm merciine sunulmu_ ba_ka bir ba_vurunun konusuyla esas itibariyle ayn1 ise ve yeni olaylar iermiyorsa. 3. Mahkeme, 34. madde uyar1nca sunulan herhangi bir ki_isel ba_vuruyu i_bu Szle_me ve Protokollar1 hkmleri d1_1nda kalm1_, a1ka dayanaktan yoksun veya ba_vuru hakk1n1n suistimali mahiyetinde telakki ettii takdirde, kabul edilemez bulur. 4. Mahkeme i_bu maddeye gre kabul edilemez bulduu her ba_vuruyu reddeder. Yarg1laman1n her a_amas1nda bu karar verilebilir. Madde 36 nc taraf1n mdahalesi 1. Daire ve Byk Daire nndeki tm davalarda, vatanda_lar1ndan birinin ba_vuran taraf olmas1 halinde, Yksek Szle_meci Taraf1n yaz1l1 gr_ sunma ve duru_malarda bulunma hakk1 vard1r. 2. Mahkeme Ba_kan1, adaletin doru salanabilmesi amac1yla, yarg1lamada taraf olmayan herhangi bir Yksek Szle_meci Taraf1 yaz1l1 gr_ sunma veya duru_malarda taraf olmaya davet edebilir. Madde 37 Ba_vurunun kay1ttan d_mesi 1. Yarg1laman1n herhangi bir a_amas1nda, Mahkeme, a_a1daki sonulara var1lmas1 halinde ba_vurunun kay1ttan d_rlmesine karar verebilir. a) Ba_vuru sahibi ba_vurusunu takip etme niyetinde deilse; veya; b) Sorun zmlenmi_se veya; c) Ba_ka herhangi bir nedenden tr, ba_vurunun incelenmesine devam edilmesi hususunda art1k hakl1 bir gereke grmezse. Ancak i_bu Szle_me ve Protokollar1nda tan1mlanan insan haklar1na riayet gerektiriyorsa, Mahkeme ba_vurunun incelenmesine devam eder. 2. Mahkeme ko_ullar1n hakl1 k1ld11 kan1s1na var1rsa, bir ba_vurunun eski haline dndrlmesini kararla_t1rabilir. Madde 38 Davan1n incelenmesi ve dostane zm sreci 1. Mahkeme, kendisine gelen ba_vuruyu kabul edilebilir bulduu takdirde, a) Olaylar1 saptamak amac1yla, taraflar1n temsilcileriyle birlikte ba_vuruyu incelemeye devam eder ve gerekirse, ilgili Devletlerin, etkinlii iin gerekli tm kolayl1klar1 salayacaklar1 bir soru_turma yapacakt1r; b) 0_bu Szle_me ve Protokollar1nda tan1mlanan _ekliyle 0nsan Haklar1na sayg1 esas1ndan hareketle, davan1n dostane bir zm ile sonuland1r1lmas1 iin ilgili taraflara hizmet sunmaya haz1r olacakt1r. 2. "1 .b hkmlerine gre yrtlen sre gizlidir. Madde 39 Dostane zme var1lmas1 Dostane zme var1l1rsa, Mahkeme olaylarla ve var1lan zmle s1-n1rl1 k1sa a1klamay1 ieren bir karar vererek ba_vuruyu kay1ttan d_rr. Madde 40 Duru_malar1n kamuya a1k olmas1 ve belgelere ula_abilme 1. Mahkeme istisnai durumlarda aksini kararla_t1rmad1ka, duru_malar kamuya a1kt1r. 2. Mahkeme Ba_kan1 aksine karar vermedike, Yaz1 0_leri Mdrne emanet edilen belgeler kamuya a1kt1r. Madde 41 Hakkaniyete uygun tatmin Mahkeme i_bu Szle_me ve protokollar1n1n ihlal edildiine karar verirse ve ilgili Yksek Szle_meci Taraf1n i hukuku bu ihlali ancak k1smen telafi edebiliyorsa, Mahkeme, gerektii takdirde, hakkaniyete uygun bir surette, zarar gren taraf1n tatminine hkmeder. Madde 42 Dairelerin kararlar1 Dairelerin kararlar1, 44. maddenin 2. f1kras1 hkmleri uyar1nca kesinle_ir. Madde 43 Byk Daireye gnderme 1. Bir Daire karar1n1n verildii tarihten itibaren ay ierisinde, dava taraflar1ndan her biri, istisnai durumlarda, davan1n Byk Daireye gnderilmesini isteyebilir. 2. Byk Daire bnyesinde be_ yarg1tan olu_an bir kurul, dava Szle_me ve protokollar1n1n yorumuna ya da uygulanmas1na ili_kin ciddi bir sorun douruyorsa ya da genel nitelikli ciddi bir konu te_kil ediyorsa, istemi kabul eder. 3. Kurul istemi kabul ederse, Byk Daire bir hkm ile davay1 sonuland1r1r. Madde 44 Kesin hkmler 1. Byk Dairenin karar1 kesindir. 2. Bir Dairenin karar1 a_a1daki durumlarda kesinle_ir. a) Taraflar davan1n Byk Daireye gnderilmesini istemediklerini beyan ederlerse veya; b) Karardan ay ierisinde davan1n Byk Daireye gnderilmesi istenmezse veya; c) Kurul 43. maddede ngrlen istemi reddederse. 3. Kesin karar yay1nlan1r. Madde 45 Hkmlerin ve kararlar1n gerekeli olmas1 1. Hkmler, ba_vurular1n kabul edilebilirliine veya kabul edilemezliine ili_kin kararlar gerekelidir. 2. Hkm, tamamen veya k1smen yarg1lar1n oybirliini iermedii takdirde, her yarg1 kendi ayr1 gr_n belirtmek hakk1na sahiptir. Madde 46 Kararlar1n balay1c1l11 ve uygulanmas1 1. Yksek Szle_meci Taraflar, taraf olduklar1 davalarda Mahkemenin kesinle_mi_ kararlar1na uymay1 taahht ederler. 2. Mahkemenin kesinle_mi_ karar1, karar1n uygulanmas1n1 denetleyecek olan Bakanlar Komitesine gnderilir. Madde 47 Gr_ bildirme 1. Mahkeme, Bakanlar Komitesi'nin istemi zerine, Szle_me ve protokollar1n1n yorumlanmas1 ile ilgili hukuki meseleler zerinde gr_ bildirebilir. 2. Ancak, bu gr_ler, ne Szle_menin 1. blmnde ve protokollar1nda belirlenen hak ve zgrlklerin ierii veya kapsam1 ile ilgili sorunlara, ne de Mahkeme veya Bakanlar Komitesi'nin Szle_mede ngrlen bir ba_vuru sonucunda karara balamak durumunda kalabilecei dier sorunlara ili_kin bulunabilir. 3. Bakanlar Komitesinin Mahkeme den gr_ bildirme talep etmek karar1 Komiteye kat1lmak hakk1na sahip temsilcilerin ounluuyla al1n1r. Madde 48 Mahkeme'nin gr_ bildirme yetkisi Bakanlar Komitesi taraf1ndan yap1lan talebin, 47. maddede belirtilen gr_ bildirme yetkisine girip girmediini Mahkeme kararla_t1r1r. Madde 49 Bildirilen gr_n gerekeli olmas1 1. Mahkemenin verdii gr_ gerekelidir. 2. Mtalaa, tamamen veya k1smen yarg1lar1n oybirliini iermedii takdirde, her yarg1 kendi ayr1 gr_n belirtmek hakk1na sahiptir. 3. Mahkemenin mtalaas1 Bakanlar Komitesi'ne bildirilir. Madde 50 Mahkeme'nin masraflar1 Mahkemenin masraflar1, Avrupa Konseyi taraf1ndan kar_1lan1r. Madde 51 Yarg1lar1n ayr1cal1k ve dokunulmazl1klar1 Yarg1lar vazifelerinin ifas1nda Avrupa Konseyi Statsnn 40. maddesinde ve bu madde uyar1nca akdedilen anla_malarda ngrlen ayr1cal1k ve dokunulmazl1klardan yararlan1rlar. BLM III e_itli Hkmler Madde 52 Genel Sekreter taraf1ndan yap1lan incelemeler Her Yksek Szle_meci Taraf, Avrupa Konseyi Genel Sekreteri nin istemesi zerine, bu Szle_me nin btn hkmlerinin fiilen uygulanmas1n1n kendi i hukukunca nas1l saland11 konusunda a1klamalarda bulunur. Madde 53 Tan1nan insan haklar1n1n korunmas1 Bu Szle_me hkmlerinden hibiri, herhangi bir Yksek Szle_meci Taraf1n yasalar1na ve onun taraf olduu ba_ka bir Szle_meye gre tan1nabilecek insan haklar1n1 ve temel zgrlklerini s1n1rlayamaz, ya da onlara ayk1r1 d_ecek _ekilde yorumlanamaz. Madde 54 Bakanlar Komitesi nin yetkileri Bu Szle_me nin hibir hkm, Avrupa Konseyi Stats nn Bakanlar Komitesi ne tan1d11 yetkileri olumsuz ynde etkilemez. Madde 55 Dier zm yollar1n1n d1_lanmas1 Yksek Szle_meci Taraflar, bu Szle_me nin yorum veya uygulamas1ndan doan bir anla_mazl11, ba_vuru yoluyla bu Szle_mede ngrlenlerin d1_1nda bir zme balamak hususunda aralar1nda mevcut anla_ma, szle_me veya bildirilerden, zel uzla_ma halleri d1_1nda yararlanmaktan kar_1l1kl1 olarak vazgemeyi kabul ederler. Madde 56 lkesel uygulama 1. Her devlet, onaylama s1ras1nda veya daha sonra herhangi bir zamanda, Avrupa Konseyi Genel Sekreteri ne gnderecei bir bildirimle bu Szle_me nin, uluslararas1 ili_kilerinden sorumlu bulunduu btn lkelere veya bunlardan herhangi birine, i_bu maddenin 4. F1kras1 sakl1 kalmak kayd1yla, uygulanaca1n1 beyan edebilir. 2. Szle_me, bildirimde belirtilen lke veya lkelerde, Avrupa Konseyi Genel Sekreteri nin bu bildirimi ald11 tarihten itibaren otuz gn sonra uygulamaya konur. 3. Bu Szle_menin hkmleri sz geen lkelerde yerel _artlar dikkate al1narak uygulan1r. 4. Bu maddenin birinci f1kras1 uyar1nca bildirimde bulunmu_ olan her devlet, sonradan herhangi bir zamanda, bildiriminde belirtmi_ olduu lke veya lkelerdeki gerek ki_ilerin, hkmet d1_1 kurulu_lar1n veya ki_i gruplar1n1n ba_vurular1 konusunda bu Szle_1ne nin 34. maddesine uygun olarak Mahkeme nin yetkisini kabul ettiini beyan edebilir. Madde 57 ekinceler 1. Bu Szle_me nin imzas1 ve onaylama belgesinin sunulmas1 s1ras1nda her devlet, Szle_me nin belirli bir hkm hakk1nda, o s1rada kendi lkesinde yrrlkte olan bir yasan1n bu hkme uygun olmamas1 lsnde bir ekince kayd1 koyabilir. Bu madde genel nitelikte ekinceler konmas1na izin vermez. 2. Bu maddeye uygun olarak konulacak her ekince, sz edilen yasan1n k1sa bir a1klamas1n1 ierir. Madde 58 Feshi ihbar 1. Bir Yksek Szle_meci Taraf, bu Szle_me yi ancak Szle_me ye taraf olduu tarihten itibaren geecek be_ y1ll1k bir sre sonunda ve Avrupa Konseyi Genel Sekreteri ne alt1 ay nceden haber verilecek bir ihbarla feshedebilir. Genel Sekreter bunu, dier Yksek Szle_meci Taraflara bildirir. 2. Bu fesih i_lemi, feshin geerli say1ld11 tarihten nce i_lenmi_ ve ykmllklerin ihlali niteliinde say1labilecek olan bir fiil dolay1s1yla, ilgili Yksek Szle_meci Taraf1n bu Szle_me den doan ykmllklerinden kurtulmas1 sonucunu dourmaz. 3. Ayn1 _artlarla, Avrupa Konseyi yeliinden 1kan her Yksek Szle_meci Taraf, bu Szle_me ye de taraf olmaktan 1kar. 4. Szle_me, 56' nc1 madde gereince uygulanaca1 beyan edilmi_ olan lkelerle ilgili olarak, yukar1daki f1kralar1n hkmleri uyar1nca feshedilebilir. Madde 59 imza ve onay 1. Bu Szle_me, Avrupa Konseyi yelerinin imzalar1na a1kt1r. Szle_me onaylanacakt1r. Onaylama belgeleri Avrupa Konseyi Genel Sekreteri ne verilecektir. 2. Bu Szle_me, on onaylama belgesinin verilmesinden sonra yrrle girecektir. 3. Szle_meyi daha sonra onaylayacak olan imzac1lar iin Szle_me, onaylama belgesinin verilmesinden itibaren yrrle girecektir. 4. Avrupa Konseyi Genel Sekreteri, Szle_menin yrrle girdiini, Szle_me yi onaylayan Yksek Szle_meci Taraflar1n adlar1n1 ve daha sonra gelecek olan onaylama belgelerinin verili_ini btn Avrupa Konseyi yelerine bildirecektir. Bu Szle_me, Avrupa Konseyi ar_ivlerinde saklanmak ve her iki metin de ayn1 derecede geerli olmak zere Frans1zca ve 0ngilizce tek bir nsha halinde 4 Kas1m 1950 de Roma da dzenlenmi_tir. Genel Sekreter bunun tasdikli rneklerini imza eden btn devletlere gnderecektir. v*RTRʛ̛0ҝԝ\tv $dd[$\$a$gdBK "\JRz|Ƶ¸ĸj .0:<$dd[$\$a$gdBKvz|ĵƵʵ>BĸԸظhjnRV 0@Dbf<LPz@D8:>$(248^bhUhBK5B*\phhUhBKB*ph[xz~:4>TVZ\$dd[$\$a$gdBK<Vfj \lp0BFfjz~..>B"&FHL  PTHN<@t|hUhBKB*phhUhBK5B*\phX.0Fj0,.Hrt\$dd[$\$a$gdBK\$a$gdBK hUhBK,1h. A!"#$% @@@ NormalCJ_HaJmHsHtHRA@R Varsay1lan Paragraf Yaz1 TipiRi@R  Normal Tablo4 l4a ,k@, Liste YokL^`L BK Normal (Web)dd[$\$ B*phuh*+dR30]JKk s t hi:;X @!!>!0#1#K#u&v&&G)H)`)))***+(,),S,b/c//+0,0`0111?2@2J2j22j3k33333555+7,7E7#<$<><<<<===`?a??BBBCCDEEEGG@G4H5HYHrIsIIiJjJJKK LOOOCQDQjQSSTDVEVhVVV=WWX#X-Y.YMYYYY[[[!]"]W]L^M^^b_c_|_aabbbbcccddEdddeeOe#f$fQfOgPgzggg%hjikii&m'm?@ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ[\]^_`abcdefghijklmnopqrstuvwxyz{|}~Root Entry FZ~jData 1TableZ%WordDocument.SummaryInformation(DocumentSummaryInformation8CompObjp  FMicrosoft Office Word Belgesi MSWordDocWord.Document.89q